Τρίτη, 8 Μαρτίου 2011

Άρθρο του Θανάση Κατερινόπουλου

Ο πρωθυπουργός Γιώργος Παπανδρέου, μιλώντας στην τελευταία συνεδρίαση του Υπουργικού Συμβουλίου για το 2010, ανέφερε μεταξύ άλλων για τον στόχο της κυβέρνησης «να είναι το 2011 η τελευταία χρονιά της ύφεσης και το 2012 η οικονομία να εισέλθει στην ανάπτυξη έτσι ώστε το 2013 να έχουμε αφήσει πίσω μας όσα μας οδήγησαν στην κρίση».Στο σημείο αυτό θα ήταν σκόπιμο να επιχειρήσουμε μια αναδρομή αυτής της πολυθρύλητης κρίσης που βασανίζει το 90% του Πλανήτη Γη εκτός από τις χώρες εκείνες που ποτέ δεν είχαν κάτι να χάσουν.
 Την οσμή της κρίσης αρχίσαμε να την ανιχνεύουμε πριν τρία περίπου χρόνια όταν στη Αμερική ξέσπασε το τραπεζικό σκάνδαλο της πυραμίδας του Μάντοφ και εκεί αποκαλύφθηκε -με σειρά αξιόποινων πράξεων- η ενοχή του προαναφερόμενου και η καταστροφή του εγχώριου οικονομικού τοπίου. Με απλά λόγια, η βασική παράμετρος της αμερικανικής ύφεσης σηματοδοτήθηκε με την διακίνηση πλασματικού χρήματος που καθώς η αξία του δεν ανταποκρινόταν στα εθνικά αποθέματα χρυσού, δεν είχε παρά ελάχιστα ουσιαστική αξία. Μέχρι εκεί το πρόβλημα αφορούσε τη σύμμαχο υπερδύναμη και τίποτα παραπάνω. Τουλάχιστο έτσι νομίζαμε οι κοινοί θνητοί. ΄Η αυτό ελπίζαμε...
Δεν πέρασαν όμως παρά μερικοί μήνες που πληροφορηθήκαμε ότι η τοξικότητα του σκανδάλου δεν επηρέασε μόνο την αμερικανική οικονομία αλλά και πλήθος άλλες χώρες των οποίων οι οικονομίες -με τον ένα ή τον άλλο τρόπο- ήσαν στενά ή και χαλαρά συνδεδεμένες με της Αμερικής και σχημάτιζαν ένα είδος οικονομικού φλεβικού συστήματος μέσα από το οποίο το δηλητήριο άρχισε να περνά με ταχύτητα δημιουργώντας οικονομικούς κακοήθεις όγκους και πληγές στο διάβα του. Εκεί ακριβώς άρχισε το οικονομικό «πάρτι» της Αμερικής με την Ευρώπη. Ένας αναπόφευκτος -σχεδόν μοιραίος- εναγκαλισμός που μας οδηγούσε στα κατώτατα όρια του τρόμου και της απελπισίας. Χρόνια πριν Αμερική και Ευρώπη είχαν αναπτύξει και θεμελιώσει γερούς δεσμούς εισαγωγών-εξαγωγών. Η εμπορική διείσδυση της μίας ηπείρου στην άλλη ήταν αξιοσημείωτες αφού μετριόνταν σε ποσοστά της τάξης του άνω του 20% η μία στις αγορές της άλλης. Θρίαμβος! Εμπορική σχέση όμως σημαίνει και αμοιβαίες πληρωμές και συνεχή διακίνηση κεφαλαίων και σύσφιξη οικονομικών δεσμών. Με τον τρόπο αυτό η Ευρώπη δέχτηκε στο φλεβικό της σύστημα σημαντικά κεφάλαια αμερικανικού τοξικού χρήματος τα οποία για όσο καιρό δεν γνώριζε διακίνησε στις αγορές των κρατών μελών της κι αυτά με τη σειρά τους διακίνησαν τον όλεθρο στους πολίτες τους. Ο Παπανδρέου ανέλαβε την εξουσία μερικώς ενήμερος για το βάθος της πληγής, παρά τις πληροφορίες που -κι αυτές ελλιπώς- του είχαν μεταφέρει οι διαχειριστές των οικονομικών της χώρας, ίσως επειδή κι αυτοί δεν γνώριζαν ή ενδεχομένως δεν μπορούσαν να φανταστούν το μέγεθος της διηπειρωτικής συμφοράς.Ένα χρόνο πριν η βόμβα έσκασε και η ωστική της δύναμη παρέσυρε το μεγαλύτερο μέρος του Πλανήτη προοιωνίζοντας απρόβλεπτες συνέπειες. Η Ελλάδα αποτέλεσε το πρώτο θύμα της ευρωπαϊκής οικονομικής δηλητηρίασης. Ωστόσο ο λαός που ακόμα δεν είχε αντιληφθεί την πραγματικότητα-πως θα μπορούσε άλλωστε;- συνέχιζε να συζητά τις πιθανότητες του μέλλοντος. Και φράσεις όπως «θα πτωχεύσουμε» ή «πάρτε τα λεφτά σας από τις τράπεζες» ή «η Ελλάδα βουλιάζει» ή «πάμε μετανάστες στην Αυστραλία» αποτελούσαν καθημερινή τακτική στα καφενεία των διαλόγων και των ψιθύρων.Την ίδια στιγμή ο Παπανδρέου χρειάστηκε να διανύσει εκατοντάδες χιλιάδες χιλιόμετρα σε ελάχιστο διάστημα με στόχο να περισώσει ότι ήταν δυνατό από το ανύπαρκτο κύρος μιας Ελλάδας που το άκουσμά της συνοδευόταν από αρνητικά επίθετα, ειρωνικά σχόλια ή απροκάλυπτη χολή. Η διεθνής κοινότητα καταφερόταν με πάθος κατά της χώρας μας και ταυτόχρονα στο εσωτερικό μας οι κομματικές μικροσκοπιμότητες οδηγούσαν τους ηγέτες των αντιπολιτευτικών παρατάξων σε κορώνες υποκρισίας.Ο λαός άφωνος παρακολουθούσε αυτό το θέατρο του παραλόγου να εκτυλίσσεται μπροστά στα μάτια του, βλέποντας τον πρωθυπουργό να έχει μείνει η σκιά του παλιού ανέμελου εαυτού του και να εμφανίζει εικόνα ενός ανθρώπου που γέρασε τουλάχιστο δεκαπέντε χρόνια μέσα σε λίγους μήνες.
Το πραγματικό πρόβλημα όμως της Ελλάδας δεν ήταν μόνο η ασυνεπής οικονομική διαχείριση των κρατικών εσόδων. Οι αποκαλύψεις που ανέδειξε η κρίση ήσαν και είναι συνεχείς και πολλαπλές. Η διαφθορά ή η έλλειψη ικανοτήτων παλαιότερων κυβερνήσεων -ή και τα δύο μαζί- αποκάλυπταν πλέον ένα κράτος που είχε προ πολλού πεθάνει χωρίς να έχει πιστοποιηθεί και επίσημα ο θάνατός του.Η πολυνομία, η έλλειψη συντονισμού αλλά κυρίως η έλλειψη ελέγχου σε κάθε δραστηριότητα -κρατική και μη- οδήγησαν σε σήψη της κοινωνίας, σε πλασματικό πλούτο, σε απώλεια αισθημάτων και συναισθημάτων και απόλυτη υποταγή στο δίκαιο του οικονομικά ισχυρού. ‘ Η τουλάχιστο αυτού που φαινόταν ισχυρός.Πολλαπλασιάστηκαν τα διαζύγια, διαφοροποιήθηκαν οι ρόλοι άνδρα-γυναίκας σε ακραίες μορφές αλλαγών και διαλύθηκε η οικογένεια που αποτελούσε θεσμό και παράδοση σε μια χώρα που επί αιώνες ήταν ικανή να εξάγει πολιτιστικό πολιτισμό. Ο καταλανωτισμός είχε κάνει το εμπορικό θαύμα του!Ξαφνικά, μεσούσης της κρίσης, οι Έλληνες μόλις άρχισαν να υποπτεύονται και να ανησυχούν ότι τα πράγματα ήσαν σοβαρότερα από όσο είχαν υπολογίσει, βαρύτερα από όσο πίστευαν και -πιστοποιημένα πλέον από επίσημα διεθνή χείλη- να αποδεχτούν άμεσες διαρθρωτικές αλλαγές. Την ανησυχία και την μελαγχολία διαδέχτηκαν ο φόβος για το άγνωστο και τα μέτρα του... αναπόφευκτου πλέον Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου. Γιατί οι δανειστές που επί χρόνια έστελναν πλασματικά κεφάλαια για τις συναλλαγές τους στέρεψαν και η σαθρή κατάσταση της χώρας στο χείλος του γκρεμού δεν συνηγορούσε για να μας δανείσουν άσκεπτα περισσότερα μη τοξικά κεφάλαια.Οι δόσεις αποφασίστηκαν, τα spreads -που όλοι μάθαμε τι είναι- εκτινάχτηκαν στα ύψη λόγω της αναξιοπιστίας των προηγούμενων διαχειριστών. Ο Παπανδρέου μέρα με τη μέρα γερνούσε σε σημείο που να έχει απομείνει σκιά. Τώρα πια σπάνια χαμογελούσε και το βλέμμα του είχε σκοτεινιάσει από αγωνία. Φύσει και θέσει ευγενικός άνθρωπος είναι βέβαιο ότι αυτή τη στιγμή θα βρίσκεται σε δεινή ψυχολογική θέση επειδή είναι αναγκασμένος να πάρει όλα αυτά τα αντιλαϊκά μέτρα και να εμφανίζεται αυτός σαν ο σκληρός ηγέτης τη στιγμή που ο χαρακτήρας του βρίσκεται στην ακριβώς αντίθετη θέση. Δεν κατέθεσε όμως τα όπλα. Συνέχισε να αγωνίζεται στα διεθνή φόρα με πάθος αλλά και πλήρη επίγνωση της κατάστασης.
Τώρα βρισκόμαστε στο ναδίρ της πτώσης αλλά και στα πρόθυρα μιας άλλης κρίσης που θα ακολουθήσει τις κυβερνητικές προσπάθειες για εφαρμογή συστημάτων ελέγχου. Ο Πρωθυπουργός και όσοι από καρδιάς τον ακολουθούν θα βρεθούν στο μέσο μιας νέας δίνης και στη μάχη με όσους επιμένουν αναχρονιστικά με μοναδικό τους στόχο τον προσπορισμό προσωπικών ωφελημάτων είτε αυτά είναι «ηθικά» είτε οικονομικά.Θα τον ζήσουμε λοιπόν κι αυτό τον «πόλεμο». Το ερώτημα εδώ είναι κρίσιμο όπως το ίδιο κρίσιμη θα πρέπει να είναι και η απάντηση που θα κληθούμε να δώσουμε πρώτα στους εαυτούς μας και μετά στον στενό ή τον ευρύτερο περίγυρό μας: «Θέλουμε την απάλειψη της διαφθοράς και των τραυμάτων του παρελθόντος; Θέλουμε να αναδείξουμε μια Ελλάδα που το όνομά της θα είναι συνώνυμο της τιμής και της περηφάνιας;» Από την απάντηση θα εξαρτηθεί το μέλλον του ίδιου του τόπου. Αλλά κυρίως θα εξαρτηθεί το μέλλον των παιδιών μας. Ας το σκεφτούμε δεύτερη και τρίτη φορά. Αυτή τη στιγμή που η πατρίδα μας καλεί όλους σε συστράτευση αξιοπρέπειας και ήθους δεν πρέπει να υπάρχουν διαχωριστικές γραμμές. Τουλάχιστο για λίγο καιρό, ας τις ξεχάσουμε και ας σκεφτούμε σαν Έλληνες.Το 2010 τόνισε ο Γ. Παπανδρέου σταθήκαμε όρθιοι στη μεγαλύτερη κρίση που πέρασε ο ελληνισμός στην πρόσφατη ιστορία του. Ωστόσο, πρόσθεσε, μπήκανε μπροστά σημαντικές και ιστορικές αλλαγές για τη δημιουργία μιας διαφορετικής Ελλάδας.Αναφερόμενος στο 2011 ο Γ. Παπανδρέου τόνισε ότι οι προτεραιότητες για την κυβέρνηση είναι η δημιουργία ενός κράτους στην υπηρεσία του πολίτη, η επάνοδος της χώρας στην ανάπτυξη, μια κοινωνία ευνομίας, συμμετοχής, διαφάνειας και δικαιοσύνης, ένα πραγματικό κράτος πρόνοιας καθώς και η ενδυνάμωση της φωνής και του κύρους της χώρας διεθνώς.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου