Σάββατο, 11 Φεβρουαρίου 2012

H Βία στις Αθλητικές Εκδηλώσεις

του Θανάση Κατερινόπουλου
Η μελέτη αυτή δημοσιεύτηκε στη Συνδικαλιστική Έκφραση της Ένωσης Αξιωματικών Αστυνομίας και στο έντυπο Αλληλεγγύη της ΜΚΟ Αλληλεγγύη. Παρουσιάστηκε σε ημερίδα με θέμα τη βία και τους παράγοντες που την προκαλούν, η οποία οργανώθηκε τον Μάιο του 2005 η οργάνωση ΚΑΘΕ ΜΕΡΑ ΠΟΛΙΤΗΣ.


Η βία που εκδηλώνεται στις αθλητικές εκδηλώσεις, κυρίως ομαδικών αθλημάτων, αποτελεί πλέον κοινωνικό φαινόμενο.

Στη χώρα μας, σε σχέση με τις υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες, η βία φαίνεται ότι δεν έχει πανικοβάλλει ακόμη την κοινή γνώμη, παρουσιάζει όμως αύξηση και ποσοτική και ''ποιοτική''.

Η βία των ''οπαδών'', η γενική εικόνα αυτών των ''χούλιγκαν'' που καταστρέφουν χωρίς τίποτα να ζητούν ή να διεκδικούν, οδηγούν στην αδυναμία κατανόησης του φαινομένου, στην έξαρση των δημοσιογραφικών περιγραφών για ''Ζωώδη Ένστικτα'', στην κατάταξη των χούλιγκαν σε απάνθρωπα όντα, που δυστυχώς προκαλούν και τον μιμητισμό των νεώτερων.

Ο χουλιγκανισμός ξεκίνησε από τους ποδοσφαιρικούς αγώνες ,πέρασε στους αγώνες της καλαθόσφαιρας και τελευταία σε άλλα ομαδικά αθλήματα .Στην Ελλάδα καταγράφηκε κρούσμα βίας το 2005 σε αγώνα Πόλο.

Εκεί που πιστεύω ότι συμφωνούμε όλοι είναι ότι ο ''Χουλιγκανισμός'', είναι φαινόμενο που αναφέρεται σε νεανικό πληθυσμό, του οποίου οι εκδηλώσεις δεν στρέφονται μόνο κατά των οπαδών της αντίπαλης ομάδας, αλλά και εναντίον εκείνων που κάθονται στα ''μαξιλαράκια''.

Επειδή το ποδόσφαιρο και η καλαθόσφαιρα ,εκφράζουν συμμετοχικότητα σε κοινότητα, τοπικιστική ή εθνική εχθρότητα, καβγά, φυσική δύναμη και ανδρισμό, ως μαζική εκδήλωση επιτρέπει την οργάνωση ''ομάδων'' και το ξεκαθάρισμα λογαριασμών πριν κατά και μετά τους αγώνες.

Η διεθνοποίηση και εμπορευματοποίηση αυτών των εκδηλώσεων, διεύρυνε το σχίσμα στην ομάδα και το κοινό της.
Οι ομάδες έχουν ξένες ''βεντέτες'' και πατρονάρονται από ισχυρά οικονομικά άτομα και το κοινό το μόνο που μπορεί να κάνει είναι να φωνάζει στις εξέδρες συνθήματα τοπικιστικά, κοινωνικά, εθνικά, ρατσιστικά.

Δικαιολογητική βάση ή φαινομενική αιτία για αυτή τη συμπεριφορά είναι οι αντίπαλοι οπαδοί, η αντίπαλη ομάδα, η τηλεόραση, ο Διαιτητής, οι Αστυνομικοί, οι δωροδοκές, το καθένα ξεχωριστά ή και όλα μαζί.

Τις πράξεις βίας θα μπορούσε κανείς να τις ερμηνεύσει όχι ως αποτέλεσμα του πάθους για τη νίκη, αλλά περισσότερο ως επιθυμία των χούλιγκαν να αποδείξουν στον εαυτό τους αλλά και στους άλλους ότι ΥΠΑΡΧΟΥΝ.

Η Βία λοιπόν, αποτελεί ένα είδος απάντησης σε δύο κυρίως περιπτώσεις.

Α)Ως μία λογική, μετρημένη επιλογή-ανάμεσα σε άλλες-με την οποία το άτομο ή η ομάδα επιχειρεί να πετύχει ένα σκοπό,

Β)Ως ένα α-λογικό εγχείρημα που δεν στοχεύει στην απόκτηση δύναμης ή κέρδους ,αλλά πολύ απλά στην έκφραση μιας αδιέξοδης κατάστασης καταπίεσης και αποκλεισμού. Η αντιμετώπιση αυτής της δεύτερης μορφής βίας δεν μπορεί να είναι η Πάταξη, αλλά η με κοινωνικούς όρους ανάλυση και με κοινωνικά μέτρα επίλυση του προβλήματος.

Ο Αθλητισμός δεν γεννά τη βία .Τη συναντάει στην καθημερινή κοινωνική ζωή ,στα γραφεία, στο σπίτι, στη γωνία του δρόμου και τη μεταφέρει στο ''γήπεδο''.

Αντί λοιπόν να προσπαθούμε να πολεμήσουμε τα συμπτώματα του χουλιγκανισμού, ας αναζητήσουμε καλύτερα να βρούμε τις αιτίες που τον γεννούν και ταυτόχρονα τον συντηρούν.

Σε γενικές γραμμές θα λέγαμε ότι οι παράγοντες και οι λόγοι που οδηγούν τους νέους στη βία και πιο συγκεκριμένα στους αθλητικούς χώρους, αν και αρκετοί αναφέρθηκαν ήδη, είναι οι παρακάτω.

Η οικογένεια: Όλοι γνωρίζουμε τη σπουδαιότητά της και τον σημαντικό καθοριστικό ρόλο που διαδραματίζει στην ανάπτυξη της προσωπικότητας του παιδιού. Άλλωστε θεωρείται ο πρωταρχικός φορέας κοινωνικοποίησής του. Έτσι λοιπόν τα χαρακτηριστικά της οικογενειακής δομής και η διαπαιδαγώγηση του παιδιού διαμορφώνουν την κοινωνικοποίησή του. Επίσης σημαντικό ρόλο παίζει η παιδεία, η κοινωνική διαστρωμάτωση και οι προσωπικές επιλογές.

Το Σχολείο: Για πολλούς ειδικούς η κοινωνικοποίηση του παιδιού που πραγματοποιείται στην οικογένεια έχει συναισθηματικό χαρακτήρα ,ενώ το σχολείο πνευματικό. Στο Σχολείο το άτομο προετοιμάζεται για τους διάφορους πόλους που θα κληθεί να εκπληρώσει σε διάφορες φάσεις της ζωής του .

Το φιλικό περιβάλλον: Οι παρέες πολλές φορές καθορίζουν αποφασιστικότερα από ότι η οικογένεια και οι δάσκαλοι, τη στάση του νέου απέναντι στην καθημερινότητα και τις όποιες δυσκολίες της.

Τα ΜΜΕ: Συγκεκριμένες μορφές της αποκλίνουσας και εγκληματικής συμπεριφοράς αποτελούν θέμα ιδιαίτερα αγαπητό για τον αθλητικό τύπο. Αρχικά με δημοσιεύματα κατασκευάζουν εντυπώσεις. Τίτλοι εφημερίδων όπως ''πατήστε τους'', ''λιώστε τους'', ''όλα έτοιμα για τη μεγάλη μάχη'', ''ο πόλεμος ξεκίνησε'', και όταν τα επεισόδια γίνουν οι ίδιες εφημερίδες τα καταγγέλλουν και υποστηρίζουν ότι θέλουν να καταπολεμήσουν τη βία που μαστίζει τον αθλητισμό. Σε άλλες πάλι περιπτώσεις εκεί που εξυψώνουν κάποιους παίκτες ή προπονητές ομάδων, με το παραμικρό αρνητικό αποτέλεσμα, τούς ''πυροβολούν ΄' 'με πρωτοσέλιδα και τους καθιστούν στόχους των χούλιγκαν.

Στην πραγματικότητα η κυκλοφορία αυτών των εφημερίδων στηρίζεται σε αυτά τα φαινόμενα.

Πολλά από τα νεαρά άτομα πριν πάνε στο γήπεδο έχουν πάρει απαγορευμένες ουσίες -ναρκωτικά οι οποίες συμβάλλουν ακόμα περισσότερα σε βίαιες συμπεριφορές.

Γνωρίζουν ότι δεν θα τιμωρηθούν ,αλλά και όποια τιμωρία τυχόν τους επιβληθεί, θα ειναι ελάχιστη σε σχέση με όσα θα διαπράξουν.

Η κοινωνική ανισότητα και κοινωνική αδικία αντί να μειώνονται ,με την πάροδο του χρόνου αυξάνονται.

Η σημαντική αύξηση της ανεργίας συμβάλλει στην αύξηση του προβλήματος της βίας μέσα από τον αθλητισμό.

ΟΙ ευαίσθητες κοινωνικά ομάδες ,παρασύρονται από ορισμένους παράγοντες ομάδων και ουσιαστικά χρησιμοποιούνται για να εξυπηρετήσουν άμεσα ή έμεσα τα συμφέροντά τους.

Τα τελευταία λοιπόν χρόνια όλο και περισσότεροι τρομοκράτες των γηπέδων, χούλιγκαν, αναστατώνουν με τις συμπεριφορές τους το φίλαθλο κόσμο και όχι μόνο.

Παρόλα αυτά όλοι έχουν παραμείνει στα λόγια. Κανένας φορέας δεν έχει συγκινηθεί για τη μαζική αποχώρηση των φιλάθλων από τα γήπεδα, αλλά και για το ρεζιλίκι που έχει υποστεί η χώρα μας ακόμα και μετά την κατάκτηση του ευρωπαϊκού πρωταθλήματος από την Εθνική μας ομάδα.

Όλοι ευελπιστούσαν ότι μετά από αυτή τη μεγάλη εκτόξευση του ελληνικού ποδοσφαίρου θα καταπατούσαμε τη βία όπως παλιότερα οι Άγγλοι. Πώς όμως να επιτευχθεί κάτι ανάλογο χωρίς τις απαραίτητες υποδομές και την έλλειψη αληθινής θέλησης που σκοντάφτει σε προσωπικά συμφέροντα;

Η καραμέλα ότι ο κόσμος δεν πάει στα γήπεδα επειδή δεν βλέπει καλό ποδόσφαιρο ή λόγω της κακής διαιτησίας έχει λειώσει, αλλά όλοι συνεχίζουν να την πιπιλάνε.

Οι ΠΑΕ δείχνουν ανίκανες να προστατεύσουν το προϊόν τους και δεν αναζητούν λύσεις να απομονώσουν το σκληροπυρηνικό κομμάτι των συνδέσμων ,σε σημείο που να αναρωτιέται ο πολίτης ,αν τους εξυπηρετεί μια τέτοια κατάσταση.

Τα αρμόδια όργανα της Πολιτείας προσπαθούν να πατάξουν το φαινόμενο της βίας ,με ημίμετρα ή με νόμους που δεν εφαρμόζονται ποτέ.

Ακόμη και τότε που συλλαμβάνονται κάποιοι για επεισόδια στα γήπεδα, στον επόμενο αγώνα, την επόμενη Κυριακή βρίσκονται πάλι σε αυτά, για να κάνουν τα ίδια ή και χειρότερα. Αν και προβλέπεται από το νόμο, ποτέ δεν τιμωρήθηκε ένας ταραξίας με την υποχρεωτική παρουσία στο αστυνομικό τμήμα κατά τη διάρκεια της διεξαγωγής των αγώνων της ομάδας του .

Ακόμη και δικηγόροι ορίζονται από τις ΠΑΕ για να αθωώσουν τα «κακά παιδιά» αν ποτέ φτάσουν στο Δικαστήριο.

Οι σχέσεις μεταξύ Διοικήσεων και οργανωμένων οπαδών χρόνια είναι σχέσεις «δούνε και λαβείν». Τα ανταλλάγματα συνηθισμένα , «φτηνά εισιτήρια», εκδρομές δωρεάν για τους εκτός έδρας αγώνες, στις οποίες η χρήση ναρκωτικών και οι κλοπές των καταστημάτων των εθνικών οδών, κάνουν «θραύση». Ελάχιστος έως ανύπαρκτος ο έλεγχός τους κατά την είσοδό τους στις αγαπημένες τους θύρες .Επίσης επικρατεί νομιμοποίηση της ''μαύρης αγοράς'' των εισιτηρίων ,αφού σχεδόν σε όλους τους οργανωμένους συνδέσμους υπάρχει το περίφημο «καπέλο» στην τιμή των εισιτηρίων.

Κύριο χαρακτηριστικό και κοινό σημείο ,των Παραγόντων ,των Οπαδών και της Πολιτείας είναι ότι τις περισσότερες φορές ''ευθύνεται'' η Αστυνομία για τη δημιουργία των επεισοδίων.

Δεν ισχυρίζομαι, ότι σε κάποιες περιπτώσεις ,δεν ευθύνεται η Αστυνομία, αλλά πιστεύω ότι τις περισσότερες φορές «βολεύει» να είναι το εύκολο θύμα, το οποίο παρακινείται από κοινωνικά, οικονομικά και πολιτικά συμφέροντα.

Μέ δηλώσεις του τύπου «εμείς δεν είμαστε αστυνομία» νομίζουν κάποιοι ότι αποποιούνται των ευθυνών τους. Πολλοί όμως από αυτούς καταφέρνουν και «ξεγλιστρούν» λόγω της οικονομικής και κοινωνικής τους δύναμης.

Τα τελευταία χρόνια «στήθηκαν» και τηλεοπτικές εκπομπές ,τις οποίες προφανώς δεν έχει δει ποτέ εισαγγελέας. Εκεί κάποιοι οπαδοί βγάζουν τα εσώψυχά τους με απειλές, χυδαιολογίες και ύβρεις.

‘Ομως το κωμικοτραγικό με τους οργανωμένους οπαδούς είναι ότι μετά από κάθε μορφής βίας βγαίνουν δημόσια [το ίδιο ισχύει και για τις διοικήσεις των ομάδων αλλά και τα μέλη του αθλητικού κόσμου] και καταδικάζουν, όπως λένε, απερίφραστα, τα επεισόδια και ότι επιθυμούν να συλληφθούν οι υπεύθυνοι για το «καλό» του αθλητισμού.

Ακόμα και οι αθλητές των ομάδων ,ποτέ δεν αντιδρούν και δεν τα βάζουν με τους φανατικούς της ομάδας τους ,αφού και οι ίδιοι φοβούνται για τη σωματική τους ακεραιότητα. Απεναντίας τους ευχαριστούν μετά από κάθε μεγάλη νίκη τρέχοντας στο «πέταλο» που βρίσκονται οι φανατικοί.

Οι Διοικήσεις των Εταιρειών, λόγω των οικονομικών και όχι μόνο, συμφερόντων τους, συντηρούν και διαιωνίζουν αυτούς τούς ''φτηνούς μισθοφορικούς'' στρατούς των χούλιγκαν.

Οι επιπτώσεις όμως αφορούν και τούς πολίτες και την Πολιτεία ,μερικές από τις οποίες ενδεικτικά αναφέρονται .
1] Ο φίλαθλοι μένουν μακριά από τα γήπεδα. Χαρακτηριστικό είναι ότι δεν πηγαίνουν πια οικογένειες στους αγώνες. Εικόνες που καταγράφηκαν στο παρελθόν, παιδιά να κλαίνε στις αγκαλιές των γονιών τους κατά τη διάρκεια επεισοδίων σε αγώνες μαρτυρούν το αίσχος.

2]Ο αθλητισμός δεν αποτελεί πηγή ξεγνοιασιάς ,χαλάρωσης ,ξεκούρασης και ψυχαγωγίας, διότι οι εντάσεις οι συγκρούσεις και η βία παράγουν φόβο.

3]Δεν αναπτύσσεται ο αθλητικός τομέας ,τον οποίο έχουν ανάγκη όλα τα σύγχρονα κράτη, για κοινωνικούς, πολιτισμικούς και οικονομικούς λόγους.

4]Διαιωνίζεται η βία αφού οι φανατικοί οπαδοί έρχονται σε επαφή με άλλους ομοίους τους. Μαθαίνουν ότι το γήπεδο μπορεί να καλύψει κάποιες από τις «στρεβλές» ανάγκες τους και έτσι επιδιώκουν την εισχώρησή τους σε τέτοιες ομάδες.

5]Οι οικονομικές συνέπειες είναι τεράστιες από τις καταστροφές που προκαλούν τόσο μέσα στα γήπεδα όσο και έξω από αυτά σε βάρος των περιουσιών των απλών πολιτών.

6]Η μη τήρηση των νόμων και το γεγονός ότι τις περισσότερες φορές μένουν ατιμώρητοι οι υπεύθυνοι δίνει την εντύπωση ότι επικρατεί ''ανομία '' σε αυτή τη χώρα ,η οποία οδηγεί σε αύξηση της βίας .Αυτό το εκμεταλλεύονται και διάφοροι ''επιχειρηματίες'' που κινούνται στα όρια της νομιμότητας και προωθούν τα δικά τους συμφέροντα άσχετα με τον αθλητισμό, χρησιμοποιώντας όμως αυτόν και τους φανατικούς ως ομπρέλα προστασίας και προκάλυμμα.

7]Μικρά σωματεία υφίστανται εξοντωτικές ποινές σε σχέση με τα οικονομικά εύρωστα ,με συνέπεια την διάλυσή τους ή την υποταγή σους στους «μεγάλους» και λειτουργούν ως «παραμάγαζα», με ότι αυτό συνεπάγεται για τον Αθλητισμό.

Μέσα σ΄αυτή τη αρνητική, τη ζοφερή κατάσταση ο Αθλητικός Τύπος διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο ,αφού με τους τίτλους καλλιεργούν ή υποδαυλίζουν καταστάσεις, εξυπηρετώντας «διάφορα» κάθε φορά συμφέροντα, είτε οικονομικά ,είτε κοινωνικά είτε ακόμα και Πολιτικά [Προωθώντας ακόμα και τους εκλεκτούς τους στα Πολιτικά Κόμματα]. Επιχειρούν μέσα από τον αθλητισμό και τη βία να αποσιωπούν και αποκρύπτουν πολύ σημαντικά για το λαό προβλήματα όπως της φτώχειας, της ανεργίας του πληθωρισμού ,της δυσβάστακτης φορολογίας κ.λ.π.

Άλλωστε τα αθλήματα όπως το ποδόσφαιρο και η καλαθόσφαιρα που απευθύνονται στις μεγάλες λαϊκές μάζες ,εύκολα αυτές κατευθύνονται και ποδηγετούνται, λόγω της τυφλής αγάπης τους, προς τις ομάδες. Και να μην ξεχνάμε ότι και οι εφημερίδες ανήκουν σε κάποιους που σχετίζονται όχι μόνο με τα αθλητικά, αλλά και με άλλα σοβαρότερα συμφέροντα. Απευθύνονται σε συγκεκριμένο αναγνωστικό κοινό με συγκεκριμένη «οπαδική» ψυχολογία οπότε οι πυχαίοι και εμπρηστική τίτλοι εξιτάρουν αυτού του «τύπου» φιλάθλους.

Συμπερασματικά, καταλήγουμε ότι, δυστυχώς, στον αθλητισμό όλα λειτουργούν, σαν μία αλυσίδα, όπου όλοι οι κρίκοι αλληλοεξαρτώνται.

Οι παράγοντες εξαρτώνται από τις εφημερίδες και οι εφημερίδες εξαρτώνται από τους τυφλούς και φανατικούς αναγνώστες που απευθύνονται.

Αν θέλουμε να έρθει μια «άσπρη» μέρα στο ποδόσφαιρο θα πρέπει να διακοπεί ή να σταματήσει ένα πρωτάθλημα βίας και αλητείας, για προβληματισμό, περισυλλογή και αυτοκριτική όλων. Να διαλυθούν οι σύνδεσμοι των οπαδών που έχουν γίνει οι «νταβατζήδες» των γηπέδων και εκδιώκουν προπονητές και αθλητές.

Η Πολιτεία να μην επιχειρήσει για άλλη μ ια φορά να συστήσει μία επιτροπή η οποία'' θα εξετάσει, θα επιληφθεί και θα επιρρίψει ευθύνες αρμοδίως, γιατί ουσιαστικά θα ομολογήσει ότι αδυνατεί να αντιμετωπίσει την κατάσταση. Η Αστυνομία, αν δεν μπορεί να εγγυηθεί την ασφάλεια ,μέσα και έξω από τα γήπεδα να μην αναλαμβάνει ευθύνες, και οι ΠΑΕ, αν θέλουν, φιλάθλους στα γήπεδα, να αναλάβουν τις ευθύνες τους και να σταματήσουν τους κατευθυνόμενους «μισθοφορικούς» στρατούς, τους οποίους ,μερικές από αυτές συντηρούν .Αλλά και τα ΜΜΕ να τηρούν τους κανόνες δεοντολογίας του επαγγέλματός των.

Το πρόβλημα της βίας δεν είναι Αστυνομικό ,είναι πρωτίστως κοινωνικό, δεν λύνεται με αστυνομικά και μόνο μέτρα, αλλά είναι απαραίτητη η σύμπραξη όλων των φορέων που προανέφερα.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου